Newsletter

Επιπτώσεις στην επιχειρησιακή πρακτική από την αντικατάσταση της δραχμής από το ευρώ ως επίσημο νόμισμα της χώρας από 1.1.2001

Όπως ήδη γνωρίζετε, με την έναρξη του νέου έτους η Ελλάδα εισέρχεται στο μεταβατικό στάδιο καθιέρωσης στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης του ενιαίου νομίσματος ευρώ σε αντικατάσταση των εθνικών νομισμάτων. Η διάρκεια του μεταβατικού αυτού σταδίου θα είναι ένα έτος, έως δηλαδή την 31.12.2001.

Την αντικατάσταση της δραχμής από το ευρώ από την 1.1.2001 εισήγαγε ο ν. 2842/2000, στον οποίο προβλέπονται κάποια συμπληρωματικά μέτρα σχετικά με την εισαγωγή του ευρώ. Ακολούθως εκδόθηκε η υπ' αριθμόν ΠΟΛ1286/ 6.12.2000 ερμηνευτική εγκύκλιος του Υπουργείου Οικονομικών με την οποία ρυθμίζονται τεχνικά θέματα μετάβασης στο ευρώ.

Με το παρόν ενημερωτικό δελτίο επιθυμούμε να θέσουμε υπόψη σας τις κυριότερες αλλαγές που επέρχονται στο νομικό καθεστώς λειτουργίας της εταιρείας σας λόγω της εισαγωγής του ευρώ.

1. Γενικά

Κατά το μεταβατικό αυτό στάδιο (από 1.1.2001 έως 31.12.2001):

α) Το ευρώ καθίσταται εθνικό νόμισμα αντικαθιστώντας τη δραχμή, μόνο όμως υπό λογιστική μορφή.

β) Στην τραπεζική και διατραπεζική αγορά χρήματος, καθώς και στην αγορά συναλλάγματος υιοθετείται το ευρώ.

γ) Το ΧΑΑ και το ΧΠΑ θα λειτουργούν βάσει του ευρώ. Από την 1.1.2001 η διαπραγμάτευση, ο διακανονισμός και η εκκαθάριση των χρηματιστηριακών συναλλαγών θα διενεργούνται σε ευρώ. Οι χρηματιστηριακές συναλλαγές ωστόσο θα απεικονίζονται και σε δραχμές

δ) Η έκδοση κρατικών χρεογράφων από το Δημόσιο θα γίνεται πλέον μόνο σε ευρώ.

Από την 1.1.2002 αρχίζει το τελικό και οριστικό στάδιο με την εισαγωγή του ευρώ και σε φυσική πλέον μορφή, δηλαδή σε κέρματα και τραπεζογραμμάτια (χαρτονομίσματα). Έως την 28.2.2002 θα κυκλοφορούν παράλληλα κέρματα και τραπεζογραμμάτια δραχμών, από την 1.3.2002 ωστόσο τα εν λόγω τραπεζογραμμάτια αποσύρονται πλήρως από την αγορά και θα ανταλλάσσονται μόνο από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Από την 1.1.2001 οι συμβάσεις που είναι συνομολογημένες σε δραχμές μπορούν να μετατραπούν σε ευρώ, ενώ από την 1.1.2002 η μετατροπή των συμβάσεων σε ευρώ θα είναι αυτόματη.

2. Κανόνες μετατροπής

Κατά το μεταβατικό στάδιο θα γίνεται λογιστική μόνο χρήση του ευρώ. Η ισοτιμία ευρώ - δραχμή προσδιορίζεται αμετάκλητα σε 1 € = 340, 750 δρχ.

Το ποσό αυτό αποτελεί σταθερό μετατροπέα (συντελεστή) και βάσει αυτού θα γίνονται όλες οι μετατροπές από δρχ. προς το ευρώ και αντίστροφα. Ο μετατροπέας (340,750 δρχ) θα πρέπει να είναι πάντοτε εξαψήφιος, μη επιτρεπόμενης οποιασδήποτε στρογγυλοποίησής του.

Σταθερές ισοτιμίες έναντι του ευρώ έχουν επίσης καθορισθεί για τη μετατροπή των λοιπών νομισματικών μονά-δων των κρατών-μελών της ζώνης του ευρώ.

Οι μετατροπείς θα πρέπει πάντοτε να εκφράζονται σε έξι ψηφία.

Η δραχμή αποτελεί υποδιαίρεση του ευρώ.

Για τις περιπτώσεις μετατροπής νομισμάτων χωρών εκτός ζώνης ευρώ, όπως και κάθε άλλη μετατροπή μεταξύ εθνικών νομισμάτων χωρών της ζώνης ευρώ, θα γίνεται υποχρεωτικά μέσω ευρώ (τριγωνική μετατροπή), πχ:

μετατροπή σε €

μετατροπή σε δρχ.

Από δολάρια (USD) σε δρχ:

€ / USD = €

(κυμαινόμενη ισοτιμία)

€ / 340,750 = δρχ.

(σταθερή ισοτιμία)

Από μάρκα (DΜ) σε δρχ:

€ / DM (1,95583) = €

(σταθερή ισοτιμία)

€ / 340,750 = δρχ.

(σταθερή ισοτιμία)

Μετά τη μετατροπή σε ευρώ ή σε εθνική νομισματική μονάδα αντίστοιχα, τα τελικά ποσά που θα κατάβάλλονται ή θα καταλογίζονται, θα στρογγυλοποιούνται είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω ανάλογα προς την πλησιέστερη μονάδα, πχ:

		αναγραφή	στρογγυλοπ.
δρχ. >	ευρώ
1.745 δρχ.	1.745 : 340,750 = 5, 1210564	5,121 €	5,12 €
ευρώ >	δρχ. *
1.245 €	1.245 / 340,750 = 424.233,75	-	424.234 δρχ

*(στις δρχ δεν χρησιμοποιούνται δεκαδικά)

Στις περιπτώσεις τριγωνικών μετατροπών, οι ενδιάμεσες μετατροπές από μια εθνική νομισματική μονάδα σε άλλη στρογγυλοποιούνται κατά προσέγγιση 3 δεκαδικών ψηφίων, ενώ στα τελικά προς καταβολή ποσά στρογγυλοποιήσεις γίνονται έως το δεύτερο δεκαδικό ψηφίο του ευρώ. Στο δεύτερο δεκαδικό ψηφίο μπορούν να στρογγυλοποιούνται και χρηματικά ποσά σε ενδιάμεσους υπολογισμούς τα οποία δεν πρόκειται να καταβληθούν ή να καταλογισθούν και εκφράζονται σε δρχ. και ευρώ.

3. Μετατροπή μετοχικού κεφαλαίου Α.Ε.

Αναφορικά με τις ΑΕ θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη τα εξής:

Το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο μιας ΑΕ θα πρέπει να ανέρχεται σε 60.000 ευρώ. ΑΕ που κατά την 1.1.2002 έχουν μετοχικό κεφάλαιο μικρότερο των 60.000 ευρώ, υποχρεούνται έως την 31.12.2003 να το αναπροσαρμόσουν (με μια μικρή απόκλιση έως μείον 2,5%) διαφορετικά ανακαλείται η άδεια σύστασής τους.

Αντίστοιχα, η ονομαστική αξία κάθε μετοχής δεν μπορεί να οριστεί μικρότερη των 0,30 ευρώ, ούτε μεγαλύτερη των 100 ευρώ. Το αργότερο έως την 31.12.2003 οι υφιστάμενες κατά την 1.1.2002 ΑΕ οφείλουν να αναπροσαρμόσουν την ονομαστική αξία της μετοχής τους.

Η μετατροπή και η στρογγυλοποίηση της ονομαστικής αξίας της μετοχής θα γίνει με αύξηση ή μείωση του μετοχικού κεφαλαίου, ακόμη και αν υπάρχει αντίθετη καταστατική διάταξη. Η αύξηση μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με κεφαλαιοποίηση αποθεματικών είτε και με καταβολή μετρητών, σε περίπτωση δε μείωσης, το ποσό που αντιστοιχεί στη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου θα καταχωρηθεί υποχρεωτικά σε ειδικό αποθεματικό, το οποίο θα κεφαλαιοποιηθεί σε μελλοντική αύξηση του εν λόγω κεφαλαίου.

Οι ήδη υφιστάμενες ΑΕ και όσες συσταθούν κατά τη μεταβατική περίοδο (1.1.2001 - 31.12.2001) μπορούν να εκφράσουν ή να ορίσουν αντίστοιχα το μετοχικό τους κεφάλαιο και την ονομαστική αξία των μετοχών τους και σε ευρώ.

Τέλος, από την 1.1.2002 για την έγκριση οποιασδήποτε τροποποίησης καταστατικού ΑΕ και από την 1.1.2004 για την καταχώριση στοιχείων ΑΕ στο ΜΑΕ θα πρέπει το μετοχικό κεφάλαιο και η ονομαστική αξία των μετοχών να έχουν μετατραπεί σε ευρώ.

4. Εισηγμένες εταιρείες

Οι εισηγμένες εταιρείες στο ΧΑΑ, καθώς και όσες επιθυμούν να εισαχθούν υποχρεούνται να απεικονίζουν και σε ευρώ όλα τα οικονομικά τους στοιχεία που υποβάλουν ή γνωστοποιούν στο ΧΑΑ.

5. Λογιστικά βιβλία, φορολογία και ΕΥΡΩ

Από 1.1.2002 οι επιχειρήσεις θα πρέπει υποχρεωτικά να τηρούν τα λογιστικά τους βιβλία σε ευρώ.

Κατά τη μεταβατική περίοδο 1.1.2001 - 31.12.2001 οι επιχειρήσεις που τηρούν βιβλία ΚΒΣ Γ/ κατηγορίας μπορούν να επιλέξουν για την τήρηση των βιβλίων και την εκπλήρωση γενικά των φορολογικών τους υποχρεώσεων να χρησιμοποιήσουν λογιστικά το ευρώ σε αντικατάσταση της δραχμής.

Για τη χρήση του ευρώ είναι απαραίτητη η προηγούμενη υποβολή σχετικής ανέκκλητης δήλωσης στη ΔΟΥ της έδρας της επιχείρησης ή στην καθ' ύλη αρμόδια ΔΟΥ.

Η δήλωση αυτή υποβάλλεται πριν από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου ή φορολογικής περιόδου και η επιχείρηση δύναται να επιλέξει τη χρήση του ευρώ είτε από την 1.1.2001 είτε από την 1.-.2001 οποιουδήποτε μήνα.

Με την υποβολή της σχετικής δήλωσης, η υποχρέωση χρήσης του ευρώ κατάλαμβάνει το σύνολο της επιχείρησης, δηλαδή τόσο την έδρα όσο και τυχόν υποκαταστήματα.

Προκειμένου να τηρηθούν τα λογιστικά βιβλία μιας εταιρείας σε ευρώ θα πρέπει τα υπόλοιπα των λογαριασμών όλων των βαθμίδων, όπως αυτά προκύπτουν από το αναλυτικό καθολικό ή από τα ισοζύγια του αναλυτικού καθολικού, να μετατραπούν από δρχ. σε ευρώ.

Οι εν λόγω εταιρείες θα πρέπει επίσης να συντάξουν και να καταχωρίσουν στο βιβλίο απογραφών σε ευρώ: την απόγραφή, τον ισολογισμό, λογαριασμό απότελεσμάτων χρήσης, πίνακα διάθεσης αποτελεσμάτων και την κατάσταση λογαριασμού γενικής εκμετάλλευσης.

Από την 1.1.2001 έως και την 28.2.2002 υποχρεωτικά θα πρέπει οι τιμές και τυχόν άλλα χρηματικά ποσά να αναγράφονται τόσο σε ευρώ όσο και σε δραχμές. Κατ΄ εξαίρεση χρόνος έναρξης της ως άνω υποχρέωσης για τις μικρές επιχειρήσεις με προσωπικό έως 10 άτομα είναι η 1.3.2001. Ειδικότερα:

Επιχειρήσεις που επέλεξαν να τηρήσουν τα βιβλία τους σε ευρώ:

Έχουν υποχρέωση διπλής αναγραφής σε όλα τα φορολογικά στοιχεία που απεικονίζουν συναλλαγές με τρίτους και συγκεκριμένα:

Σε χονδρικές πωλήσεις η υποχρέωση διπλής αναγραφής αφορά όλα τα επιμέρους στοιχεία (αξία κατ' είδος αγαθών ή υπηρεσιών, μεταφορικά, ασφάλιστρα, εκπτώσεις, ΦΠΑ, γενικό σύνολο).
Στις αποδείξεις λιανικής πώλησης αγαθών και υπηρεσιών, ανεξαρτήτως του τρόπου έκδοσης αυτών (χειρόγραφα, μηχανογραφικά ή με φορολογική ταμειακή μηχανή) υπάρχει υποχρέωση αναγραφής σε διπλό νόμισμα μόνο του τελικού ποσού της συναλλαγής.

Επιχειρήσεις που τηρούν τα βιβλία τους σε δραχμές:

Υποχρεούνται σε διπλή αναγραφή μόνο του τελικού ποσού στις αποδείξεις λιανικής πώλησης αγαθών και υπηρεσιών, εφόσον εκδίδονται με Η/Υ ή με φορολογική ταμειακή μηχανή.

Κατά συνέπεια των ανωτέρω, οι επιχειρήσεις επιβάλλεται είτε να αναβαθμίσουν τις υφιστάμενες φορολογικές ταμειακές μηχανές τους είτε να αποκτήσουν νέες, ώστε να ανταποκριθούν στην υποχρέωση διπλής αναγραφής των τιμών.

Έως την 30.4.2001 δεν θα επιβάλλονται κυρώσεις σε όσες επιχειρήσεις δεν έχουν αλλάξει τις ταμειακές μηχανές τους εφόσον αποδεικνύεται από σχετικό δελτίο παραγγελίας ότι έχουν προβεί στις αναγκαίες ενέργειες αναβάθμισης ή αγοράς νέων.

Το κόστος μετάβασης στο ευρώ (στο οποίο μπορεί να περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι αλλαγές στο λογισμικό, η εκπαίδευση του προσωπικού, η αγορά νέων ταμειακών μηχανών ή τα έξοδα αναβάθμισης αυτών), είτε κατά το μεταβατικό, είτε κατά το οριστικό στάδιο, φορολογικά θα λογίζεται ως κόστος πρώτης εγκατάστασης. Το εν λόγω κόστος μπορεί να εκπίπτει είτε εφάπαξ κατά το έτος πραγματοποίησής του, είτε τμηματικά και ισόποσα μέσα σε μια πενταετία.

Πέρα από την τήρηση λογιστικών βιβλίων παρέχεται στις επιχειρήσεις η δυνατότητα επιλογής του ευρώ σε αντικατάσταση της δραχμής και κατά την εκπλήρωση των φορολογικών τους υποχρεώσεων και αφορά σε όλα τα ειδικότερα θέματα φορολόγησης, όπως την φορολογία εισοδήματος, κεφαλαίου, μεγάλης ακίνητης περιουσίας, θέματα ΦΠΑ, καθώς και θέματα ειδικών φορολογιών. Ο υπολογισμός του φόρου των δηλώσεων που θα υποβληθούν σε ευρώ θα γίνει και σε ευρώ και σε δραχμές, η είσπραξη βέβαια του φόρου κατά το 2001 θα γίνει σε δραχμές. Από 1.1.2002 όλοι οι φόροι και τα τέλη θα καταβάλλονται σε ευρώ.

Οι δηλώσεις ωστόσο φορολογίας εισοδήματος ή απόδοσης φόρων που θα υποβληθούν μέσα στο μεταβατικό στάδιο, αφορούν όμως εισοδήματα του 2000 ή προγενέστερων ετών θα υποβληθούν υποχρεωτικά σε δραχμές (και από επιχειρήσεις που επέλεξαν το ευρώ). Το ίδιο ισχύει και για τα λογιστικά βιβλία της χρήσης του 2000: θα τηρηθούν από όλες τις επιχειρήσεις σε δραχμές.

6. Επίλογος

Για τυχόν παράβαση των υποχρεώσεων που επιβάλλονται σχετικά με τη μετάβαση στο ευρώ επαπειλείται πρόστιμο κυμαινόμενο από 50.000 δρχ. έως 20.000.000 δρχ. για κάθε παράβαση.

Με τις θερμότερες ευχές όλων των συνεργατών του γραφείου μας

για ένα ευτυχές και δημιουργικό 2001

Disclaimer